Кога паровите почнуваат да размислуваат за проширување на семејството, првото прашање обично е „кога“, а не „како да се подготвиме“. А сепак, токму периодот пред зачнувањето е моментот кога телото го гради темелот за здрава бременост.
Еве еден факт кој малку луѓе го знаат: клетките, ткивата и првите органи на бебето почнуваат интензивно да се формираат во првите недели по зачнувањето — период кога многу жени сè уште не знаат дека се бремени. Ако телото го чека позитивниот тест за да „почне со подготовка“, голем дел од тој период веќе поминал.
Затоа гинеколозите зборуваат за прекоцепциска нега — грижа за телото пред зачнувањето, а не само за време на бременоста.

Зошто „подготовка“ значи повеќе од само да престанете да земате контрацепција
Телото на жената поминува низ значителни промени во периодот на планирање бременост. Неколку клучни системи бараат дополнителна поддршка уште пред тестот да покаже позитивен резултат:
- Формирање на нови клетки и делба на ДНК (потребен фолат).
- Тироидната жлезда, која го регулира метаболизмот на целото тело (потребен јод).
- Резерви на железо, кои ќе бидат искористени за зголемениот волумен на крв.
- Ниво на витамин Д, важен за имунолошкиот систем и апсорпција на калциум.
- Квалитет на јајце-клетките, кој зависи и од антиоксидативна заштита.
Клучни нутриенти во периодот на подготовка за бременост
|
Нутриент |
Улога |
Забелешка |
|
Фолат (активна форма на фолна киселина) |
Клеточна делба, развој на невралната цевка |
Препорачано да се внесува веќе во репродуктивната возраст |
|
Јод |
Нормална функција на тироидната жлезда, метаболизам |
Потребите растат уште пред зачнувањето |
|
Железо |
Формирање на црвени крвни зрнца |
Многу жени влегуваат во бременост со гранични резерви |
|
Витамин Д |
Имунолошка функција, здравје на коските |
Чест недостаток, особено во зимските месеци |
|
Омега-3 масни киселини (DHA) |
Развој на нервниот систем |
Телото не ги произведува само, потребен е внес |

Фолат — темел на клеточниот развој
Фолатот (витамин Б9) е потребен за секоја клеточна делба во организмот. Во периодот на подготовка за бременост, неговата улога станува поважна затоа што првите структури на бебето — вклучувајќи ја невралната цевка од која подоцна ќе се развијат мозокот и рбетниот мозок — се формираат многу рано, честопати пред жената да знае дека е бремена.¹
Токму затоа стручните здруженија советуваат внес на фолат да започне најмалку еден месец пред зачнувањето, а идеално и порано.² Постојат две форми:
- Фолна киселина — синтетичка форма, која телото мора прво да ја конвертира преку ензимот MTHFR.
- Метил фолат (5-MTHF) —активна, биорасположлива форма, спремна за директна употреба од клетките.
Јодот — тивкиот регулатор на метаболизмот
Тироидната жлезда, чија функција директно зависи од внесот на јод, го регулира темпото на речиси секој процес во телото — од метаболизам до плодност. Недоволен внес на јод пред и за време на бременост може да влијае на функцијата на тироидната жлезда во период кога таа веќе работи под зголемено оптоварување.³
Недостатокот на јод останува значаен проблем за јавното здравје кај жените ширум светот, особено кај жените во репродуктивна возраст и бремените жени. Дури 53% од населението во земјите со низок и среден доход е изложено на ризик од дефицит на јод, а кај бремените жени во овие региони преваленцата достигнува и до 83%. Ова носи сериозни последици — од нарушена тироидна функција кај мајката до зголемен ризик од доцнење во развојот кај децата — што го прави справувањето со овој проблем клучен приоритет за јавното здравје. ⁸
Препорачан дневен внес на јод и фолат по фаза
|
Фаза |
Фолат (mcg/ден) |
Јод (mcg/ден) |
|
Возрасна жена (репродуктивна возраст) |
400 |
~150 |
|
Период на подготовка за бременост (прекоцепциски) |
400+ |
150 (дополнително) |
|
Бременост |
600 (и преку исхрана) |
220–250 (вкупно) |
|
Доење |
500 |
250–290 (вкупно) |
Извор на препораки: CDC, ACOG и меѓународни здруженија — види референци подолу. Секогаш консултирајте се со Вашиот гинеколог за индивидуализирана препорака.

На што треба да се внимава во периодот на зачнување.
Покрај фолатот и јодот, во прекоцепцискиот период се препорачува и:
- Урамнотежена исхрана, богата со зеленчук, интегрални житарки и извори на железо.
- Ограничување на алкохол и цигари.
- Редовна физичка активност, прилагодена кон здравствената состојба.
- Разговор со гинеколог за постоечки терапии, хронични состојби или семејна анамнеза.
- Проверка на нивото на витамин Д и железо, доколку постои сомнение за нивен недостаток.
Каде се вклопува Synergy Synfoline

Меѓу сите нутриенти споменати погоре, фолатот и јодот се нутриентите за кои стручните препораки најдоследно нагласуваат внес уште пред зачнувањето, како и во тек на бременоста.
Synergy Synfoline содржи:
|
Состојка |
Количина по капсула |
|
Метил фолат |
400 mcg |
|
Јод (калиум јодид) |
100 mcg |
Пакување: 60 меки желатински капсули
Начин на употреба: 1 капсула дневно, после оброк.
Метил фолатот е активна форма на фолат, спремна за директна употреба од клетките, додека јодот помага за нормална когнитивна и невролошка функција и нормална функција на тироидната жлезда. Ова го прави Synfoline практична дневна навика за жените кои штотуку почнуваат да размислуваат за бременост, како и за оние кои веќе се бремени или дојат.
Synergy Synfoline е додаток на исхраната и не ја заменува разновидната и урамнотежена исхрана. Пред започнување на секаков нов суплемент, особено при планирање бременост, бременост или доење, консултирајте се со Вашиот гинеколог или матичен лекар.
Референци
1. Magnitude and determinants of neural tube defect in Africa: a systematic review and meta-analysis — PMC, NCBI (ncbi.nlm.nih.gov)
2. ACOG — Good Health Before Pregnancy: Prepregnancy Care (acog.org)
3. American Thyroid Association — Iodine and pregnancy, Vol 14 Issue 9 (thyroid.org)
4. NIH, Office of Dietary Supplements — Iodine, Health Professional Fact Sheet (ods.od.nih.gov)
5. NIH, Office of Dietary Supplements — Dietary Supplements and Life Stages: Pregnancy (ods.od.nih.gov)
6. ACOG — Nutrition During Pregnancy (acog.org)
7. CDC — About Folic Acid (cdc.gov)
8. Global, Regional, and National Burden of Iodine Deficiency in Reproductive Women From 1990 to 2019, and Projections to 2035 — Global Burden of Disease Study 2019
Забелешка: содржината во овој текст е информативна и не претставува медицински совет.

