Ozempic, Wegovy, Rybelsus, Mounjaro и Zepbound се терапии кои во последните години значително го променија пристапот кон третманот на прекумерната телесна тежина и дебелината.
Нивното дејство е поврзано со намалување на апетитот и зголемување на чувството на ситост, што може да доведе до значително намалување на внесот на храна и телесната тежина.
Но, кога количината на храна се намалува, се поставува едно важно прашање:
Дали со помалку храна сè уште внесуваме доволно протеини, витамини и минерали?
Ова прашање станува сè поважно бидејќи денес вниманието не е насочено само кон тоа колку килограми се изгубени, туку и што се губи во текот на слабеењето и дали организмот продолжува да ги добива потребните хранливи материи.
Кога апетитот се намалува, се намалува и внесот
GLP-1 рецепторските агонисти и комбинираната GLP-1/GIP терапија влијае на механизмите поврзани со гладот и ситоста. Како резултат, човекот може да чувствува помалку глад, побрзо да се засити и да внесува помалку храна.
Тоа е дел од посакуваниот ефект на терапијата. Сепак, помалку калории не значи автоматски и доволно хранливи материи.
Кога порциите стануваат помали, а изборот на храна се намалува, може да се намали и внесот на протеини, влакна, железо, витамин Б12, витамин Д, калциум и други есенцијални нутриенти.
Токму затоа, заедничкиот стручен совет од 2025 година на American College of Lifestyle Medicine, American Society for Nutrition, Obesity Medicine Association и The Obesity Society ја нагласува важноста на почетната нутритивна проценка, соодветниот внес на протеини, спречувањето на нутритивни недостатоци и стратегиите за зачувување на мускулната и коскената маса.
Не се важни само килограмите – туку и што губиме
При значително слабеење, телото не губи исклучиво масно ткиво. Дел од изгубената тежина може да биде и немасна телесна маса, која не е исто што и мускулна маса, туку опфаќа различни немасни компоненти на телото.
Ова е важно бидејќи зачувувањето на мускулната маса е еден од клучните аспекти на квалитетното слабеење.
Во DXA-подстудијата на SURMOUNT-1, која опфатила 160 учесници следени 72 недели, кај лицата кои примале tirzepatide телесната тежина се намалила за 21,3%, масната маса за 33,9%, а немасната маса за 10,9%. Приближно 75% од изгубената тежина била масна, а 25% немасна маса.

Затоа, при слабеење прашањето не треба да биде само:
„Колку килограми изгубив?“ Туку и: „Колкав дел од изгубената тежина е масно ткиво, а дали успевам да ја зачувам мускулната маса и добриот нутритивен статус?“
На што особено да се внимава?
Кога внесот на храна е намален, квалитетот и разновидноста на оброците стануваат уште поважни.
Во едно мало истражување со 69 корисници на GLP-1 терапија, просечниот внес на повеќе нутриенти, меѓу кои влакна, калциум, железо и витамин Д, бил под препорачаните вредности. И внесот на протеини бил под одредени препорачани нивоа во зависност од телесната тежина.
Овие резултати не можат да се применат на сите лица кои користат GLP-1 терапија, но укажуваат на важноста на индивидуалната нутритивна проценка.
| Нутриент / фактор | Зошто е важен при слабеење? | На што да се внимава |
|---|---|---|
| Протеини | Придонесуваат за одржување на мускулната маса | Редовен внес преку квалитетни извори на протеини |
| Влакна | Придонесуваат за нормална функција на дигестивниот систем | Зеленчук, овошје, мешунки и интегрални житарки, според индивидуалната подносливост |
| Железо | Придонесува за нормално создавање на црвени крвни клетки и хемоглобин и за нормален транспорт на кислород | Особено внимание кај лица со зголемен ризик од недостаток |
| Витамин Б12 | Придонесува за нормално создавање на црвени крвни клетки и нормален енергетски метаболизам | Особено при ограничен внес на храна од животинско потекло |
| Витамин Д | Придонесува за нормална функција на мускулите и одржување на коските | По потреба, следење на статусот и индивидуална суплементација |
| Калциум | Придонесува за нормална функција на мускулите и одржување на коските | Да се обезбедат соодветни извори преку исхраната |
| Течности | Важни се за нормалната хидратација на организмот | Редовен внес на течности, особено при намален внес на храна |
Важно: потребите не се исти за сите. Намалениот внес на храна не значи автоматски дека постои недостаток, туку дека кај одредени лица може да се зголеми ризикот од недоволен внес на хранливи материи..
А каде е железото?
Железото е есенцијален минерал кој придонесува за нормалното создавање на црвените крвни клетки и хемоглобинот, како и за нормалниот транспорт на кислород во организмот.
Новите научни истражувања укажуваат на можни нутритивни недостатоци кај дел од лицата кои користат GLP-1 терапија, меѓу кои и железо.
Затоа, потребата од дополнителен внес на железо треба да се разгледува индивидуално, земајќи ги предвид начинот на исхрана, нутритивниот статус и присуството на фактори кои можат да го зголемат ризикот од недостаток.
Особено внимание може да биде потребно кај лица со обилни менструални крвавења, ограничена или вегетаријанска/веганска исхрана, зголемени потреби за железо или проблеми со неговата апсорпција.
Кога може да се размислува за дополнителен внес на железо?
Првиот чекор секогаш е проценка на исхраната и индивидуалните потреби, а кога постои сомнеж за недостаток – и соодветна лабораториска проверка, во консултација со лекар.
Доколку се утврди или се процени дека постои потреба од дополнителен внес на железо, суплементацијата може да биде дел од индивидуалниот нутритивен план.
Една од опциите е Synergy Ferrofect, формулиран со железо бисглицинат и комбинација од витамин Ц, витамин Б12, витамин Б6, фолна киселина, цинк, бакар и манган.
Што содржи Ferrofect?
Железото е еден од нутриентите што лесно може да се најде на долна граница кај луѓе со мал внес на храна, вегетаријанци и вегани, жени со обилни менструации, во бременост и доење. Ferrofect е додаток на исхраната со железо бисглицинат и придружни витамини и минерали.
| Состојка | Количина во 1 таблета |
|---|---|
| Железо (бисглицинат) | 30 mg |
| Витамин Ц | 150 mg |
| Витамин Б12 | 25 mcg |
| Витамин Б6 | 6 mg |
| Фолна киселина | 400 mcg |
| Цинк | 7 mg |
| Бакар | 1 mg |
| Манган | 1 mg |
Податоци според декларацијата на производот.
Пакување: 30 таблети Употреба: една таблета дневно по оброк.
Кога се препорачува: при низок внес на железо преку храна (особено кај вегетаријанци и вегани), слаба апсорпција во тенкото црево, бременост и доење, и при обилни крварења.
Synergy суплементите се со врвен квалитет, произведени во САД, со најстроги GMP и NPA сертификати.

Зошто железо бисглицинат?
Железото се дава во различни форми. Обичните соли на железо кај дел од луѓето предизвикуваат стомачни тегоби како мачнина, запек или непријатност во желудникот. Железниот бисглицинат е хелатна форма, каде железото е врзано за две молекули на аминокиселината глицин, и често се наведува како подобро поднослива алтернатива. Кај корисници на GLP-1 терапија, кои веќе може да имаат мачнина или запек, подносливоста е особено важна.
Ferrofect е формулиран како таблета со контролирано ослободување, што значи дека железото се ослободува постепено, а не наеднаш. Идејата е поблага поддршка и подобра подносливост. Витаминот Ц во составот придонесува за зголемена апсорпција на железо, а Б12, Б6 и фолната киселина учествуваат во нормалното создавање на црвени крвни клетки.
| Состојка | Улога (според признаени тврдења за исхрана) |
|---|---|
| Железо | Нормално создавање на црвени крвни клетки и хемоглобин; пренос на кислород |
| Витамин Ц | Зголемена апсорпција на железо |
| Витамин Б12 и фолна киселина | Нормално создавање на црвени крвни клетки |
| Витамин Б6 | Нормален метаболизам на протеини и гликоген; нормално создавање на црвени крвни клетки |
| Бакар | Нормален транспорт на железо во организмот |
| Цинк | Нормална функција на имунолошкиот систем |
| Манган | Нормално формирање на сврзно ткиво |
Напомена: Додатоците на исхрана не треба да се користат како замена за балансирана и разновидна исхрана. Препорачаната дневна доза не смее да се надмине.
Слабеењето е повеќе од бројка на вагата
GLP-1 терапијата може да биде значаен дел од третманот на прекумерната телесна тежина и дебелината, но нивниот ефект не треба да се гледа изолирано од исхраната и животниот стил.
Помал апетит значи помал внес на храна, а токму затоа квалитетот на внесената храна станува уште поважен.
Соодветниот внес на протеини, разновидната исхрана, доволното количество влакна и следењето на важните микронутриенти, заедно со физичка активност и вежби за сила, можат да помогнат процесот на слабеење да биде насочен не само кон намалување на килограмите, туку и кон зачувување на мускулната маса и добар нутритивен статус.
А кога станува збор за железото, суплементацијата не треба да биде автоматски чекор само поради користење GLP-1 терапија. Потребата треба да се процени индивидуално, во зависност од исхраната, ризик-факторите и, кога е потребно, лабораториските параметри.
На крајот, целта не е само да изгубите тежина. Целта е да го зачувате она што му е потребно на организмот додека ја постигнувате идеалната телесна тежина.
Референци
- Mozaffarian D, Agarwal M, Aggarwal M, et al. Nutritional Priorities to Support GLP-1 Therapy for Obesity: A Joint Advisory From the American College of Lifestyle Medicine, the American Society for Nutrition, the Obesity Medicine Association, and The Obesity Society. Am J Clin Nutr. 2025;122(1):344–367. PMID: 40450457.
- Look M, Dunn JP, Kushner RF, et al. Body Composition Changes During Weight Reduction With Tirzepatide in the SURMOUNT-1 Study of Adults With Obesity or Overweight. Diabetes Obes Metab. 2025. PMID: 39996356.
- Batsis JA, et al. Effect of Incretin-Based and Nonpharmacologic Weight Loss on Body Composition: A Systematic Review. Ann Intern Med. 2026;179(7):996–1013. PMID: 41996180.
- Eisa N, Barood O. Lean Mass Changes With Incretin Therapy Versus Lifestyle Intervention: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomised Controlled Trials. Diabetes Obes Metab. 2026;28(6):4818–4827. PMID: 41877354.
- Body Composition Remodelling During GLP-1-Based Therapy: A Systematic Review and Meta-Analysis Using a Hierarchical Physiological Framework. Diabetes Obes Metab. 2026. PMID: 42608323.
- Investigating Nutrient Intake During Use of Glucagon-Like Peptide-1 Receptor Agonist: A Cross-Sectional Study. Front Nutr. 2025;12:1566498. PMID: 40352260.
- Almandoz JP, et al. Nutritional Considerations With Antiobesity Medications. Obesity. 2024. PMID: 38853526.
